Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 28 juli 2013

Architect Tadao Ando- van leegte naar oneindigheid (2013), documentaire van Mathias Frick



Ontwerper met beton wil schoonheid in de wereld behouden

De titel van de documentaire klinkt als een boeddhistische frase over een persoon die lang gemediteerd heeft. De Japanner Tadao Ando (1941) is echter een architect die veel met beton werkt. De blokken die hij neerzet zijn kolossaal met puntjes erin zoals in matrassen of bepaalde soorten biskwie. Hij ontwerpt wel op Japanse wijze. Een prachtig voorbeeld wordt meteen in het begin van de documentaire getoond: In De kerk van licht ofwel The church of light (1986) die in Osaka staat, valt licht als een kruis tussen de betonblokken hetgeen meteen ontzag en sereniteit teweeg brengt. In de woorden van Ando: de lichtreflectie zorgt voor verbondenheid.

Collega’s zeggen dat Ando niet dienstbaar of flexibel is maar zijn eigen radicale ideeën heeft. Zijn ontwerpen lijken rigide, maar dat is schijn. Le Corbusier had invloed op The church of light. Ando verbindt traditioneel westerse en oosterse tradities, ontwerpt in samenhang met de natuur en wil het hart aanspreken.

Osaka is ook de stad waar Ando kantoor houdt. Middenin het gekrioel van de wereldstad werkt hij met zijn dertig medewerkers aan opdrachten die hij door de hele wereld uitvoert.
Zijn werknemers staan vol ontzag om hem heen als hij hen bijeenroept. Hij moet hen vragen dichterbij te komen. Hij wil liever dat ze de straat opgaan en met de mensen praten dan dat ze de hele dag achter de computer zitten. Zelf gaat hij kijken op de locaties en praat met aannemers. Helaas worden aannemers met eigen ideeën zeldzaam, zegt hij. Dat zal hem nog nopen zich terug te trekken, zo houdt hij van het gesprek waarin men elkaars ideeën en passies deelt. Hij doceerde ook veel aan universiteiten.

Het gaat hem niet om het bouwen maar om het proces. Dat is te zien aan het woningcomplex Rokko dat aan een heuvel vast gebouwd is. Omdat zoiets nooit eerder werd gedaan, vereiste het een intensief voorbereidingsproces. Zelf weet hij niet wat bepalend is voor een goede architect, maar door innovatief te werken komt men in ieder geval tot een nieuwe denktrant.

Een inwoner van Osaka wijst op een soort kubuswoningen die ook in Bahrein staan (zie foto). Ando werd als kind gegrepen toen zijn ouderlijk huis werd gerenoveerd en wilde ook architect worden. Hij werkte op bureau’s maar hield het daar nooit lang vol, reisde rond en las alles wat hij op zijn gebied te pakken kon krijgen. Ontwerpen is als boksen, dat hij ook beoefende: men heeft uiterste concentratie nodig en men is alleen. Op zijn 29-ste begon hij zonder kwalificatie een eigen bureau. Om aan opdrachten te komen ontwierp hij in 1976 het spectaculaire Sumiyoshi Huis in Osaka. Een oude rijke dame uit Neuss, Duitsland liet hem een museum ontwerpen voor haar voormalig Japanse kunstcollectie.  

Voor zijn Temple of water (2001) bestudeerde hij traditionele tempelbouw en maakte een eigentijds ontwerp waarbij men een trap afdaalt tussen een lotusvijver. Er kwam kritiek op de vijver als dak van de tempel, maar Ando vond het passend in een geëmancipeerde maatschappij.

In Italië signeert hij. Hij zet zijn handtekening in massaproductie in de catalogus over zijn werk. Hij roept in een toespraak op om de schoonheid in de wereld in stand te houden. In de jaren tachtig kwam een zakelijker benadering op, waarbij projectontwikkelaars meer macht kregen. Het leven gaat steeds sneller en kost meer inspanning. In Europa en Amerika holt men hijgend achter de Aziatische tijger aan, die echter alleen economische en technologische vooruitgang kent en geen culturele. Leegte speelt een grote rol in de Japanse architectuur. Zijn ontwerp van het Shiba Ryotaru Museum (2001) in Osaka met gigantische wanden met boeken, symboliseert dat. 

In het begin van de documentaire wordt zijn stijl minimalistisch genoemd maar daar tegen verzet Ando zich op het eind tegen die kwalificatie. Hij weet niet wat minimalisme is. De rijkdom van het leven, met licht dat verandert met het weer en de seizoenen, overstijgt het minimalistische.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen