Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 13 oktober 2014

De schaduw van Pol Pot (2010), documentaire van David Aronowitsch en Staffan Lindberg



Loopjongen van een massamoordenaar

De documentairemakers David Aronowitsch en Staffan Lindberg volgden een jaar lang Khieu Samphan, staatshoofd tijdens het wrede bewind van de Rode Khmer in Cambodja van 1975 tot 1979, waarin, zoals na de film The killing fields (1984) bekend mag worden verondersteld, een massaslachting plaatsvond, die een vijfde deel van de bevolking het leven kostte. Wat bezielde iemand om daaraan mee te doen? Met die vraag in het achterhoofd gingen Aronowitsch en Lindberg naar hem toe. Samphan wilde in afwachting van het genocide tribunaal in 2007 graag zijn mening geven. Hij was ervan overtuigd dat hij vrij zou worden gesproken.

De documentaire begint met de stem van Samphan in het ziekenhuis in hoofdstad Pnom Penh. Hij is ingestort na het bevel van zijn arrestatie. Een jaar eerder, in september 2006 ontmoeten Aronowitsch en Lindberg hem in een hotel in de hoofdstad. Hij nam hen mee naar het koninklijk paleis waar hij vier jaar lang woonde, maar vluchtte opeens weg, bang om herkend te worden en voor weer een aanslag op zijn leven. Vervolgens gaat het naar zijn villa in Palin City, waar hij met zijn vrouw een genoeglijk leven leidt. In de buurt woont ook Nuon Chea die als de tweede broeder wordt aangeduid. Sampan heeft een onderonsje met hem maar hij is te ziek om vragen van de filmmakers te beantwoorden.

Samphan studeerde voor zijn toetreden tot de Rode Khmer in Parijs en was een integer politicus die koos voor de armen. Door zijn contact met radicale studenten die tegen het kolonialisme streden probeerde hij bij terugkomst in zijn land een vreedzame verandering tot stand te brengen, maar toen koning Sihanouk hem tot minister benoemde liep hij over naar de Rode Khmer. In 1970 zette de Verenigde Staten Lon Nol op het bord, een pion in hun strijd tegen de communisten in Vietnam. Omdat Nixon Cambodja zwaar bombardeerde, liepen veel inwoners over naar de Rode Khmer die in 1975 de macht kon grijpen. Ze verdreven de bevolking uit de hoofdstad, want ze wilden een landbouwsamenleving van boeren als basismensen. Samphan kwam in een lege stad op de troon. Stadsmensen en monniken deugden niet en werden gemarteld in de vele gevangenissen en kampen. 

De knappe en sterk ogende juriste Theary Seng zat als vierjarige met haar moeder, broertjes en zusjes in een concentratiekamp. In een nacht werd haar moeder vermoord en zij en de anderen vrijgelaten. Via Thailand kwam Theary Seng in de Verenigde Staten waar ze rechten studeerde. Ze ging terug naar Cambodja om slachtoffers van het schrikbewind van Pol Pot te ondersteunen en inventariseerde getuigenverklaringen voor het proces tegen Samphan.

Samphan ontkent steeds dat Pol Pot verantwoordelijk was voor de massamoord, al was die, anders dan hijzelf, overtuigd van de noodzaak van geweld om zijn doelen te bereiken. Het aantal doden door het veelal uit kinderen bestaande leger S-21 betwist hij. Dat moet dan maar onderzocht worden. Hij wist van niets, noemt het een complex probleem en wijst op het dreigende gevaar van Vietnamese overheersing die in 1979 alsnog plaatsvond.

Tijdens een hoorzitting in december 2008 wordt Samphan verdedigd door de Parijse advocaat Jacques Vergès die al eerder met het bijltje heeft gehakt en meteen fel van leer trekt, waardoor het proces vertraagd wordt. Theary Seng wil gerechtigheid en geen technisch proces. Pas op 7 augustus j.l. werd Samphan tot levenslang veroordeeld.

Achteraf gezien kunnen de Amerikanen door hun bemoeienis met de binnenlandse politiek van Cambodja indirect medeverantwoordelijk gesteld worden voor de genocide. 

Hier de trailer van De schaduw van Pol Pot, die in het origineel Facing Genocide-Khieu Samphan and Pol Pot heet.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen