Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 4 oktober 2014

Rwanda’s untold story (2 oktober 2014), BBC-documentaire van John Conroy





De waarheid achter de Rwandese genocide

De beelden van de Rwandese genocide zullen niet snel van ons netvlies verdwijnen. Ze zijn van dezelfde orde van grootte als de misdaden die in de Duitse concentratiekampen werden gepleegd. In Rwanda werden in 1994 in drie maanden tijd een miljoen mensen vermoord en later in Congo nog vijf keer zoveel. Vele films zijn over de genocide gemaakt, zoals Hotel Rwanda (2004), Sometimes in April (2005) en Shooting Dogs uit datzelfde jaar. Ook in de literatuur en in documentaires komt het drama terug. Koen Peters schreef er een antropologische roman over onder de titel Duizend heuvels (2012). Inmiddels stelt de BBC de vraag wat er precies waar is van de vermeende slachting door militante Hutu’s. Was president Kagame wel de redder van het land, zoals hij dat zelf voorstelt?

De documentaire begint bij de herdenkingsbijeenkomst in Kigali, twintig jaar na de genocide. Paul Kagame is omringd door zijn Westerse geldschieters en vrienden zoals Tony Blair. Het land maakt een sterke economische ontwikkeling door en wordt gezien als een als een rolmodel voor andere Afrikaanse landen. De werkelijkheid is niet zoals die eruit ziet.

Presentatrice Jane Corbin spreekt met eerdere medewerkers van Kagame, die naar het buitenland zijn uitgeweken. Kayumba Nyamwasa was eerder generaal en woont in Johannesburg, voormalig stafchef Theogene Rudasingwa verblijft in Washington. Ze vertellen dat Rwanda een repressieve staat is waarin veel angst heerst. Zelf zijn ze ook hun bestaan niet zeker, want de arm van Kagame is lang.

Corbin gaat terug naar de tijd waarin de Belgen de Tutsi’s voortrokken. Na de onafhankelijkheid in 1962 kwamen de Hutu’s aan de macht en werden de Tutsi’s verdreven, vooral naar Oeganda. Paul Kagame richtte na een militaire opleiding in de Verenigde Staten het Rwandan Patriotic Front (RPF) op, dat een guerilla oorlog tegen de Hutu’s begon. Een aanslag op het vliegtuig van de Hutu president in april 1994 vormde het begin van de slachting door Hutu militanten. Een voormalig lijfwacht van Kagame zegt dat zijn baas opdracht gaf tot de aanslag om een oorlog te kunnen beginnen en aan de macht te komen. De voormalige Belgische VN commandant Luc Marchal is daarvan ook overtuigd. Latere onderzoeken van de VN bevestigen dit verhaal, maar Kagame ontkent. Zonder de opzet van Kagame zou er geen genocide zijn gepleegd, zegt Theogene Rudasingwa.

In 1998 onderzochten Christian Davenport en Allen Stam van de universiteit van Michigan de genocide. Ze concludeerden dat Kagame het geweld niet gestopt had maar dat het al eerder opgehouden was. De jonge Hutu Marie (zie foto) die naar Congo vluchtte zegt dat het RPF geen onderscheid maakte tussen militante en gewone Hutu’s. Iedereen werd afgeslacht, ook later degenen die in kampen zaten omdat ze niet meer naar hun huis terugdurfden. Marie werd verkracht. Ze ervaarde een apocalyptische toestand en vraagt zich af waarom er geen hulp kwam. De VN was van de situatie op de hoogte maar ondernam geen actie omdat de kwestie politiek gevoelig lag.

De monumenten ter herdenking aan de genocide moeten de herinnering levend houden, maar dienen vooral om de schuldvraag uit de weg te gaan. Christian Davenport en Allen Stam ontdekten dat er meer veel meer Hutu’s dan Tutsi’s om het leven kwamen. Carla Delponte probeerde in 1998 een tribunaal te houden in Tanzania, maar werd teruggefloten door Kofi Annan. Ook een eerder onderzoek naar de oorzaak van de vliegramp werd in de doofpot gestopt. De verkiezingen in Rwanda zijn niet eerlijk verlopen. Blair wilde net als Kagame niet voor de camera verschijnen. Het zou rechtvaardig zijn als de waarheid boven water kwam, al was het voor Marie, die nog steeds niet terug naar huis durft.  

Hier mijn recensie van Duizend heuvels, hier die van Sometimes in April.  

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen