Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 15 februari 2015

Theaterrecensie: De Vriend N.V., Opium voor het volk, Toneelschuur, 14 februari 2015



Veredeld amateurtoneel over een frauderende zakenvrouw

Eva de Vriend is bijna vijfenzestig jaar oud als ze haar kinderen op een zondagavond in haar villa bijeenroept. Die reageren allen bezorgd. Is hun moeder soms ziek? Nee, dat niet, wimpelt Eva de zorgen weg. Als ze alle vijf aanwezig zijn, legt ze uit dat ze jarenlang fraude heeft gepleegd en de volgende dag naar de politie zal gaan om zich aan te geven. Hoe precies de vork in de steek steekt horen we niet. Tijdens een mooie overgang met voetlicht en muziek spelen de acteurs versneld door, tot we later op de avond weer afdalen en de kinderen nogal versuft de boodschap van hun moeder verwerken de consequenties voor zichzelf nagaan.

De vijf, die met hulp van hun moeder een aanzienlijke plek in de maatschappij veroverd hebben, doen dat op hun eigen manier. Het meest markant is de rol van Jan, de oudste zoon die zich omhoog gewerkt heeft in de politiek en inmiddels Tweede Kamerlid is, maar zijn uitzicht op meer ineens vervlogen ziet. De vorige avond was hij nog in Nieuwsuur te zien, waar hij hamerde op de aanpak van fraude. Zijn zus Willemijn verwijt hem dat hij daarmee bijstandsmoeders in de kou zet, Evelien is alleen maar panisch dat ze haar mooie huis moet verkopen, Reinout van de andere kant blijft onverschillig onder de mokerslag. Het is niet zijn schuld dat hij het artistieke leven leidt dat hij leidt.

Op de maandagochtend dat Eva naar de politie zal gaan, overheerst verslagenheid, al heeft Reinout er niet minder om geslapen. Jan is de hele nacht druk bezig om een persverklaring te schrijven, Sara peinsde in pyjama over de gevolgen voor haar bouwbedrijf. Willemijn staat al klaar om met haar moeder mee te gaan naar de politie, als de andere vier kinderen in allerijl toch nog allerlei snode plannen bedenken. ‘Jij was toch een idealist, Jan?’ roept Willemijn haar broer toe. ‘Ja,’ antwoordt die kort waarna hij zijn kop weer bij de andere drie steekt.  

Het is geëngageerd theater dat tekstschrijver Willem de Vlam met de groep Opium voor het volk brengt, bedoeld om dertigers en veertigers te doordringen van de toestand waarin wij verkeren. De maatschappelijke problemen komen duidelijk aan bod. De Vriend N.V. wordt geregisseerd door Paul Knieriem en gaat over de fraude van zakenlieden die met tal van argumenten wordt weggepraat, de lakse houding van politici daartegen en de machteloosheid van de rest van de bevolking. Slechts weinigen zijn bestand tegen de steeds verder doordringende economisering die al onze relaties doordringt. Zelfs Willemijn, die dacht schone handen te hebben, merkt dat ze ongeweten geholpen is bij haar carrière als medisch specialist. In een mooie scène aan het eind praat haar moeder op haar in. Ze geeft haar zelfs haar mobiele telefoon om de politie te bellen, maar maakt haar dochter tegelijkertijd duidelijk hoe gemakkelijk zo’n daad wel niet is en wie ze er allemaal mee dupeert.  

Humor is er in gepaste mate. Eva vindt het niet erg om een paar jaar in de cel te zitten, het verschil met een verzorgingstehuis is te verwaarlozen. Sara neemt het haar moeder kwalijk dat ze haar kinderen als beleggingsobjecten gebruikte. Ze had liever gezien dat ze vijf Maserati’s had gekocht in plaats van hun vol te stoppen met geld. Zij waren wellicht gelukkiger met een wat mindere positie in de maatschappij geweest. Verder is het allemaal erg keurig. Als Jan in de avond aan de eettafel zijn controle verliest, blijven de witte wijnglazen allemaal staan. Deze slimme komedie over familie en fraude, zoals de ondertitel luidt, blijft daarmee een veredeld amateurtoneel waarin ieder zijn zegje zegt en zijn rol speelt. Dat is verder niet onverdienstelijk. Belangrijker is het overblijvende ongemakkelijke gevoel dat wij zelf collectief verantwoordelijk zijn voor de fraude ten opzichte van de rest van de wereldbevolking. Het bloed aan onze handen valt niet gemakkelijk weg te wassen, zo maakt Willem de Vlam duidelijk.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen