Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 11 maart 2015

Two raging grannies (2013), documentaire van Håvard Bastnes



De economische groei is niet de oplossing maar het probleem 

Twee oude dametjes uit Seattle pikken het niet meer en willen na de huizencrisis van 2008 wel eens weten hoe de economie in elkaar zit. Håvard Bastnes levert daarmee, ondersteund door meeslepende klanken, een hilarisch als indringend portret af van twee kritische wereldburgers die zich verdiepen in de leugenachtige grondslag van onze maatschappij. Van dit soort dametjes moesten er meer zijn, net als dit soort documentaire makers.

De dames Shirley (85 jaar) en Hinda (91 jaar) zijn weliswaar oud en - vooral Hinda - gebrekkig, maar hebben hun kritische instelling nog niet verloren. Ook hun gevoel voor humor is nog onaangetast. Als ze op hun scootmobiels door een warenhuis karren en Hinda per ongeluk een kledingrek omver rijdt, wil zij die weer rechtzetten, maar ze realiseert zich dat ze niet meer kan bukken vanwege gewrichtsreuma.

Het is de tijd van de huizencrisis, die in de Verenigde Staten veel leed berokkende. Shirley vertelt haar achtjarige kleindochter Niko over de grote Depressie die ze meemaakte, maar die ze overleefde op een boerderij van haar familie. Ze probeert daarmee haar kleindochter gerust te stellen. Haar vriendin Hinda is kritischer. De twee discussiëren over de noodzaak van economische groei voor de voortgang van de maatschappij, maar komen daar niet uit en besluiten deskundigen te raadplegen.

Ze gaan met hun scootmobiels naar de campus in Seattle en bezoeken een college dat over dit onderwerp gaat. Ze zitten vol vragen, maar de docent staat geen interrupties toe en bijt hen op een bepaald moment toe dat ze maar moeten vetrekken als ze hun mond niet kunnen houden. Ze vinden de man dan ook een saaie piet. Op de campus houden ze een student aan om zijn mening te horen over het onderwerp. De jongen kan zich niet voorstellen dat de samenleving zonder groei kan.

Op Google zoeken ze het begrip bbp op, het bruto binnenlands product, dat een indicatie geeft van de levensstandaard. Niko helpt hen met een filmpje van de bevlogen Speech for Humanity van Robert Kennedy op Youtube, waar de dames geheel achter staan. De bnp meet alles behalve datgene wat het leven de moeite waard maakt.

Op hun zoektocht naar de waarheid bezoeken ze de wiskundige professor Albert Allen Bartlett, die meteen over lichaamsgroei begint, of beter gezegd het afnemen daarvan. Bartlett houdt al vanaf 1969 lezingen over de exponentiële functie en de onmogelijkheid van steeds maar meer groei.

In een zwembad beramen Hilda en Shirley verdere plannen. Ze willen naar de Wereldbank in New York en maken een afspraak met iemand van de afdeling Externe Zaken. Ze zijn zeer onder de indruk van de skycrapers in Manhattan die ze vanuit de taxi op weg naar hun flat zien, maar ook moe bij aankomst. Hilda denkt zelfs dat ze niet meer in staat is naar buiten te gaan. De medewerker van Externe Zaken komt naar hen toe. Hij is voorstander van een steady state economie, iets wat in Nederland wordt gepropagandeerd door de Partij van de Dieren. Het gaat om een betere verdeling van de welvaart en meer aandacht voor kunst en cultuur in plaats van materie.

Een lijstje van multinationals zoals Monsanto brengt hen op het idee binnen te dringen in hun kantoor met het motief dat Hilda heel nodig moet plassen, maar daar komen ze niet verder mee. Ze schrijven zich daarop in voor het Wallstreet diner, bezocht door zakenmensen als Alan Greenberg (die op 25 juli 2014 aan kanker overleed, rs). Shirley weet tot het podium door te dringen maar wordt door de presentatrice met een grap (‘Dit was mijn moeder’) terechtgewezen en Hilda wordt zelfs door een beveiligingsmedewerker verbaal bedreigd. Misson not completed.

Shirley zegt eenmaal weer thuis dat ze maar het beste van de wereld moeten hopen. Ze gaan nog eens naar de campus om studenten met hun zorg te confronteren. Hilda roept door de megafoon dat we grenzen aan de groei moeten stellen omdat anders moeder aarde haar tanden zal laten zien. De economische groei is niet de oplossing maar het probleem. 

Hier de trailer , hier de nog altijd kippenvel bezorgende Speech for Humanity van Robert Kennedy voor studenten aan de universiteit van Kaapstad in 1966, hier de uitgebreide versie.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen