Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 2 februari 2017

Theaterrecensie: De Terugkeer-Turk, Lizzy Timmers Groep, Toneelschuur, 1 februari 2017


Knappe, levensechte solo over jonge Nederturken, die voor Turkije kiezen

Berichten over jonge, goed opgeleide Nederturken, die terugkeren naar Turkije omdat ze daar een beter bestaan kunnen opbouwen, vormen het onderwerp van De Terugkeer-Turk. UvA onderzoekster Maaike Desmet verdiept zich in het verschijnsel en noemt push and pull factoren om het fenomeen te verklaren. Ze dacht de wereld aardig te kennen, maar had nooit vermoed dat volledig geïntegreerde Nederturken de voordelen van Nederland zouden opgeven boven een bestaan in Turkije. Een onderhoud met een jonge Nederturk uit Zaandam helpt haar uit haar droom. De economische crisis hier en de toenemende haat jegens buitenlanders vormen naast de aantrekkingskracht van Erdogan en meer kans op werk in Turkije factoren die hen overhalen de stap te zetten. Desmet heeft ook cijfers. Inmiddels heeft twintig procent van jonge Turkse Nederlanders plannen in die richting.  

Middelpunt van De Terugkeer-Turk is Yonica Spijker, die de rol van Desmet met veel aarzeling en ontzetting en daarmee met veel overtuiging speelt (zie foto). Muzikaal begeleid door Ata Güner en Floris van Bergeijk neemt ze daarnaast net zo fraai de rollen op zich van de goedwillende, snuggere Rachid die zich op school slecht begrepen voelt en daardoor een misstap begaat, een filmmaakster met een Turkse achtergrond die het beu is om op het achtergrond te worden vastgepind en een Nederturkse uit Deventer die de liefde van haar leven in Istanbul ontmoet en zich daar met man en kind zo gelukkig mogelijk probeert te voelen.

Spijker begint heel terloops met een telefoongesprek met haar vriend over hun niet al te gemakkelijke verhouding. De details zijn veelzeggend. Hij houdt er niet van om in de regen naar zijn werk te gaan, de hele dag met een natte broek op zijn stoel te zitten en weer terug te gaan door de regen terwijl zijn broek dan net droog is. Het feit dat hij zich niet realiseert dat hij dan wel terugkomt bij zijn geliefde schrijnt bij Maaike die zich steeds meer afvraagt of hij wel de geschikte persoon voor haar is, maar toch haar tanden in de relatie zet. Haar onverzettelijkheid, die ook in haar onderzoek blijkt, typeert haar, al refereert ze zelf aan een door een therapeut geopperde controledwang. Het levert in ieder geval een levensecht karakter op. Dat echte blijkt ook uit een skype gesprek met Deniz, die zes jaar een winkel had in Istanbul maar toch weer terug is gekomen naar Nederland. Hij is een onvervalste positivo die opmerkt dat de kleine groep Turken die vorig jaar voor het Rotterdamse consulaat hun steun betuigden aan de regering Erdogan net zo’n kleine groep is als de Geldermalsers die demonstreerden tegen de komst van een azc. Desmet krijgt er weer meer zelfvertrouwen van. Ze zou hem wel als personal coach willen hebben die haar een weldadige nachtrust bezorgt.

De tekst van Lizzy Timmers is bijzonder sterk, zoals al bleek uit de natte broek van de vriend van Desmet. De kracht komt ook naar voren in de uitspraak van Desmet dat de hoofddoek voor haar een rafelrand aan de jas van de identiteit was, in de treurigheid van Rachid die samen met een ander zijn huiswerkbegeleiding in een kelder moet doen terwijl af en toe een vrouw haar hoofd om de hoek steekt om te zien of de wilde dieren nog in hun hok zitten of in de situatie van de filmmaakster, die wel eens af wil van verwijzingen naar haar achtergrond en daarom een filmproject voorstelt rond de verbouwing van Artis. Daarmee zou ze iets kunnen zeggen over de geschiedenis van de omgang met dieren maar ook over de omgang met buitenlanders, Het project wordt echter afgewezen, waarop ze maar een portret maakt van haar oma.

Tekst, muziek en spel vormen een drie-eenheid, die de voorstelling een toon geeft, waar geen valse noot in voorkomt. Regisseuse Lizzy Timmers laat in deze eersteling van de Lizzy Timmers groep - met Spijkers als boegbeeld - zien dat met minieme middelen een maximaal resultaat geboekt kan worden. Daarvoor hulde!  

Hier meer informatie over de voorstelling en over Lizzy Timmers, hier een opiniestuk van Alaatin Erdal over de kwestie onder de titel Nederturk, kies voor Nederland (NRC, 1 november 2016). De foto is van Jan-Dirk van den Burg. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen