Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 1 maart 2017

De nieuwe zijderoute, Tegenlicht, 26 januari 2017


Slecht zelfbeeld in het Westen leidt tot misvattingen over de wereld

Regisseur Floris van Luyn heeft vanavond maar één persoon uitgenodigd om zijn licht te laten schijnen op de wereld om ons heen. De Britse historicus Peter Frankopan (zie foto) vertelt over zijn manier om de geschiedenis te bekijken. Omdat hij er een dik boek over schreef, getiteld De zijderoutes, kan hij daar gemakkelijk een uurtje over vertellen. Hij leest zelfs nog een stukje voor uit zijn boek. Veel van zijn uitspraken zijn controversieel, maar zijn visie is de moeite van het beluisteren en overdenken waard.

Zijn uitgangspunt is dat wij in het Westen een verkeerd beeld van de wereld hebben. Dat komt omdat we de geschiedenis bekijken vanuit verschillende staten en periodes en niet vanuit de dynamiek die daar achter zit. Daardoor staan we aan de zijlijn te kijken naar een nieuwe wereldorde die zich aandient. Onze culturele arrogantie verhindert dat we mensen uit andere continenten kunnen begrijpen. Volgens Frankopan bevinden we ons op een kruispunt. We kunnen ons aansluiten bij anderen of in het moeras wegzinken.

Frankopan ziet lijnen van ontwikkelingen in plaats van gebeurtenissen in landen. Zo komt hij tot nieuwe zijderoutes op het gebied van olie, goud, maar ook van geweld. Deze routes grijpen op elkaar in, net zoals de oude zijderoute dat deed in het leven van de mensen die daar mee te maken kregen. Het eigen handelen is volgens Frankopan het product van het handelen van onze voorouders en voor ons niet zo inzichtelijk. Niemand weet bijvoorbeeld dat onze religie uit de Kaukasus vandaan komt.

Terwijl wij menen dat wij de wijsheid in pacht hebben, zijn we doof voor de geluiden van anderen. Daardoor verloopt onze omgang met andere werelddelen, of dat met wapens, hulp of contracten gepaard gaat, erg stroef. We merken dat onze verwachtingen daarover niet kloppen. Azië is vanouds het middelpunt van de wereld en de wieg van de beschaving. Alleen na de ontdekking van Amerika mocht Europa zich het centrum van de wereld wanen. Het christelijk geloof legitimeerde de expansie.

Ooit bevond de rijkdom zich in het Midden Oosten, met Bagdad als centrum en waren de christenen de fundamentalisten. Het Westen meette met twee maten en doet dat nog steeds, de term dominee koopman indachtig. Cash is king, zegt Frankopan daarover. In de twintigste eeuw leidde dat tot structureel geweld in de oliestaten. Het gesol met Iran leidde tot onvrede onder de bevolking die nog steeds doorwerkt. Acties hebben gevolgen, zoals we op 11 september 2001 zagen. De roep van Bush om een kruistocht te beginnen was wel een zeer ongelegen uitspraak. De kruisvaarders stonden namelijk in het Midden Oosten bekend als onbetrouwbare lieden.

We moeten de verbanden in de wereld zien om de toekomst te begrijpen. Europa dient zich aan te passen aan de veranderde wereld en zich met Azië te verstaan omdat we hen straks hard nodig hebben. In de kwestie Syrië (en niet Afghanistan, zoals Frankopan zei) staat het Westen al bijna buitenspel. Frankopan vindt het geen probleem als Europa op de knieën gaat. We zullen dat wel overleven en kunnen in ieder geval ons rijke verleden koesteren.   

Hier meer informatie op de site van Tegenlicht. Hier op Historiek het hoofdstuk De imperialistische route. Vanavond napraten in Pakhuis de Zwijger met Jan van der Putten, Marcia Luyten en Haroon Sheikh. Het is te hopen dat men, gezien de grote sprongen die Frankopan maakte, niet in een oeverloze discussie verzeilt.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen