Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 4 maart 2017

Heart of a dog (2016), documentaire van Laurie Anderson


Fantastische en aangrijpende vertelling op de grens van leven en dood

Op 27 oktober 2013 overleed Lou Reed, de levenspartner van kunstenares en musicus Laurie Anderson, die een indringende, poëtische documentaire maakte als eerbetoon aan Reed. Hij wordt daarin met geen woord genoemd, maar haar eveneens overleden hond Lolabelle, type rat terriër, en andere doden des te meer. Aan het eind vraagt Anderson zich af of het leven soms een pelgrimstocht is, waarin we ervaringen krijgen toegeschoven waarmee we zo goed mogelijk moeten omgaan.

De documentaire begint, zoals op de trailer te zien is, met een fantastisch verhaal over de geboorte van de hond in haar buik. Ze bekent dat ze, vanuit haar droomlichaam waarin de fantasie tot leven komt, de bevalling zelf in scène heeft gezet. De dokters waren eerst bezig het grote beest in haar buik vast te naaien en dat viel niet mee.

De anekdote wordt gevolgd door een andere over haar moeder die op haar sterfbed dieren op het plafond zag lopen en op het laatst tegen Anderson zei dat haar verhalen tegen de dieren moest vertellen. Anderson, die in de Mid West opgroeide en altijd al een hemelaanbidster was geweest, herinnert zich de staalblauwe luchten in Californië waar ze met haar hond naar toe vluchtte na de aanslag op de Twin Towers. Dagelijks liep ze met Lolabelle naar het strand. Ze herinnert zich zijn blik toen hij werd aangevallen door haviken. Die was dezelfde als op de gezichten van bewoners van de wijk West Village die opeens ook gevaar uit de lucht vreesden. Anderson refereert aan Wittgenstein en Kierkegaard om het levensgevoel van de aanslag te duiden en denkt niet dat een strenge controle de wereld veiliger maakt.

Anderson vertelt over de herkomst van de hond, die ze kreeg van een stel die ging scheiden. Lolabelle zwierf eerst nog een maand met de man van het stel door de natuur in Canada en deed daar de nodige levenservaring op. Anderson zelf leerde in meditatie om zich verdrietig te voelen zonder het te zijn. Ze bracht de inmiddels blinde hond tot pianospel en verzorgde hem zelf in zijn laatste weken. Haar band met het Tibetaans boeddhisme stond haar bij na diens dood. Ze gebruikte het Tibetaanse Dodenboek om de negenenveertig dagen van overgang te begeleiden waarin een overledene zijn oude vorm aflegt en zich voorbereidt op een nieuw leven. Anderson geeft deze transformatie erg mooi weer in tekst en beeld. Ze geeft de hond aanwijzingen, waarschuwt voor verkeerde richtingen, loodst hem als het ware uit zijn oude vel naar een nieuw. Onderwijl werd in de echte wereld - althans die wij de echte noemen - Osama Bin Laden door Amerikaanse commando’s in Pakistan gedood en vertelde een valse profeet over het einde van de wereld op 21 mei hetgeen toch op een verkeerde berekening berustte.

Het voert Anderson tot een verdere excursie over dromen, een activiteit die nog steeds niet duidelijk verklaard is. Ze voert kinderen op die sterven aan wiegendood, waarbij ze vergeten te ademen op het moment dat ze intensief dromen. Zelf kwam ze op haar twaalfde met een gebroken rug in het ziekenhuis terecht na een al te overmoedige sprong van de hoge duikplank. Ze herinnert zich de saaie voorlezing over een grijs konijn maar pas later kwamen de associaties terug die daarmee verbonden waren: de kinderen die naast haar lagen en die pijn hadden en soms ook stierven, waar na de bedden werden verschoond en er verder niet meer over gesproken werd.

Een wijze pater adviseerde haar om een aardig woord te richten tot haar stervende moeder, die ze nooit erg had gemogen, maar toen ze aan haar bed zat kwam het er niet meer van. In meditatie had ze geleerd om een moment te zoeken waarin haar moeder echt van haar hield en dat uit te breiden tot de mensheid. Dat moment bleef maar wegglippen en leidde tot een nare anekdote waarin Anderson met haar twee jonge broertjes het ijs op ging, hen net nog kon redden van de verdrinkingsdood en lof kreeg van haar moeder. Dat moment en het advies van haar moeder om haar verhalen tegen dieren te vertellen kon ze in later jaren goed gebruiken.

Hier de trailer, hier de site van Laurie Anderson.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen