Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



dinsdag 18 februari 2014

Leninland (2013), documentaire van Askold Kurov



Museum waarin de oude Sovjet geest nog leeft

Lenin bracht zijn laatste levensdagen in 1924 door in het dorp Gorki, op twintig kilometer afstand van Moskou. Op die plaats werd in 1987 een imposant museum geopend om de voormalige architect van de Sovjet Unie te eren. In de eerste jaren was het daar druk, maar na het uiteenvallen van het USSR kwamen er veel minder bezoekers.

Askold Kurov begint zijn documentaire - met de titel die lijkt op Legoland – met een initiatie van pioniers, een soort padvinders met een politieke doelstelling. Jongeren in uniform leggen, gesoufleerd door de leider, in de grote hal met een enorm beeld van Lenin een eed af, waarna ze in de bioscoop scènes uit Lenins leven krijgen voorgeschoteld.

Curator Natasja vertelt over de de kubusvorm van het museum, die de eeuwigheid symboliseert. Het was voor haar een klap toen de Sovjet-Unie uiteen viel. Hier in de oude geest nog aanwezig. Ze denkt dat er geen alternatief is voor het socialisme. Ze is blij als er bussen met jonge pioniers uit Oekraïne komen en dat hun hotel is betaald door de communisten uit het buurland. Later zien we ook nog een bataljon stoottroepen van de Omoh in de grote hal.

Op de dag dat het museum gesloten is voor schoonmaakwerkzaamheden, stoft men het beeld van Lenin nog eens af en maakt de receptioniste een borduurwerkje. Het personeelsbestand is van drieëndertig medewerkers geslonken tot negen. Natasja geeft ook geschiedenisles op een school in de buurt. Ze instrueert een nieuwe jonge gids en zegt hem wat hij moet vertellen in de sterfkamer van Lenin. Aan zijn bureau stelde Lenin het decreet op waarmee de USSR een feit was. Op de verjaardag van Lenin zet ze een boeket rode rozen in zijn werkkamer. Bloemen in zijn sterfkamer is meer iets voor zijn sterfdag. Een groep oudgedienden stelt Lenin nog eens gelijk aan de partij.

Gids Svetlana, vertelt leerlingen vooraf over de revoluties van februari en oktober 1917. Het aftreden van de tsaar, de interim-regering die in oktober werd omvergeworpen door de bolsjewieken. De leerlingen krijgen sloffen aan waarmee ze over de gladde vloer kunnen glijden. Svetlana toont de auto van Lenin en diens boot. Lenin was maar 1.67 meter lang en had schoenmaat 40. Ze drukt de leerlingen op het hart om trots te zijn op de geschiedenis van hun land.

Tijdens een stafvergadering gaat het over de toekomst van het landgoed, waarop het museum staat. Of Lenin daar alleenrecht op heeft. Natasja is nijdig dat men de leider zijn plaats betwist. Het is verbazingwekkend dat later grond wordt afgegraven voor een kerk, die daar komt te staan. Een absurdistisch fragment, al is de kerk in Rusland nooit ver weg.

Medewerker Zjenja vertelt dat haar baan in het museum een stap is op haar wereldreis. Ze ging weg van haar familie en werd geïnspireerd door Christus. Ook dit werk is zuiver, zegt ze. Ze noemt de huidige kerkleiders fascisten. Boeiend is een woordenwisseling tussen Natasja en Zjenja over de status van eten en drinken in het marxisme. Zjenja stelt een spiritueel leven boven materie, terwijl Natasja denkt dat die twee hand in hand kunnen gaan. Later besluit Zjenja weg te gaan. Ze vindt haar werk betekenisloos. Het concept is gedateerd. Het goede van vroeger is niet automatisch nog steeds goed.

Men is druk bezig met een nieuwe tentoonstelling en verzamelt daartoe oude materialen en posters om het historisch bewustzijn te versterken, zoals het decreet over de uitroeiing van het analfbetisme. Tijdens een nieuwjaarsfeest zegt een buikdanseres dat een maatschappij altijd in een bepaalde fase is en dat Lenin de dictatuur daarom niet te zwaar aangerekend moet worden.

De nieuwe directeur Igor wil weten hoe men meer bezoekers denkt te trekken. Hij vraagt Askold te stoppen met filmen. Natasja vraagt om geduld. Veel tijd krijgt ze niet. Igor last de nieuwe tentoonstelling af en komt met een nieuw programma. Als afsluiting zien we een vrouwenkoor van het Chinese leger patriottische liederen zingen.

Kurov legt weinig uit, maar laat de beelden spreken. Van Natasja kreeg hij alle medewerking, maar met Igor werd dat anders. Hier de trailer.  

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen